De Nederlandse overheid voert sinds 1988 een actief vestigingsbeleid voor internationale organisaties. Inmiddels zijn er in Nederland bijna 40 internationale organisaties en circa 100 ambassades gevestigd, met een sterke concentratie in Den Haag als “Internationale Stad van Vrede en Recht”. Met dit beleid wil Nederland bijdragen aan de internationale rechtsorde, zijn internationale netwerk en reputatie versterken en economische voordelen genereren. Tegelijkertijd brengt de aanwezigheid van veel organisaties praktische en beleidsmatige uitdagingen met zich mee.

Op verzoek van de interdepartementale Werkgroep Intergouvernementele Organisaties (RIO) voert de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) een evaluatie uit van de interdepartementale coördinatie van het Nederlandse gastlandbeleid. De bevindingen zullen worden gebruikt voor een herziene beleidsnota over het gastlandbeleid, die naar verwachting in 2027 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.

Onderzoeksvraag

De evaluatie richt zich op de wijze waarop de Nederlandse overheid het gastlandbeleid organiseert en coördineert tussen ministeries, uitvoeringsorganisaties en verschillende bestuurslagen, en op de rol van het ministerie van Buitenlandse Zaken als coördinerend ministerie. De evaluatie beoordeelt niet de effecten van de aanwezigheid van internationale organisaties op de Nederlandse samenleving en economie, noch op de internationale reputatie of de internationale rechtsorde.

De evaluatie beantwoordt drie centrale vragen:

  1. In welke mate voldoet de wijze waarop de Rijksoverheid het gastlandbeleid heeft georganiseerd als voorwaarde voor een effectief, coherent en uitvoerbaar gastlandbeleid, en wat is de toegevoegde waarde van het coördinerend ministerie van Buitenlandse Zaken in deze Rijksbrede organisatie?
  2. In welke mate zijn de internationale organisaties die gevestigd zijn in Nederland tevreden met het Nederlandse gastlandbeleid?
  3. Welke verbeteringen kunnen het gastlandbeleid en de coördinatie daarvan effectiever maken?

De evaluatie mondt uit in een openbaar rapport in het Nederlands (met Engelstalige samenvattingen), dat met de Tweede Kamer zal worden gedeeld en beschikbaar wordt gesteld aan internationale organisaties.

Voortgang

Het onderzoek is nu in stap 1: Verkenning. Andere stappen zijn 2: ToR vastgesteld, 3: Onderzoek in uitvoering, 4: Rapport vastgesteld, 5: Opstellen beleidsreactie, 6: Rapport naar partlement.

De Terms of Reference is vastgesteld. Het onderzoek is in uitvoering.

Onderzoekers