Lopend onderzoek – Evaluatie BZ-beleid internationale rechtsorde

De versterking van de internationale rechtsorde ligt verankerd in de Nederlandse Grondwet. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van het internationale rechtsordebeleid. De belangrijkste thema’s van het beleid zijn het tegengaan van straffeloosheid van internationale oorlogsmisdrijven (o.a. via internationale hoven en tribunalen), vreedzame geschillenbeslechting en de (verdere) ontwikkeling van het internationaal recht. Als ‘juridische hoofdstad van de wereld’ zijn veel internationaal juridische instellingen, zoals het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof, in Den Haag gevestigd.

Het internationale rechtsordebeleid is nauw verweven met het mensenrechtenbeleid. IOB begint in 2021 ook met een evaluatie van het mensenrechtenbeleid. Beide evaluaties zullen in nauwe relatie met elkaar worden uitgevoerd. De strijd tegen straffeloosheid, een van de centrale thema’s van het internationale rechtsordebeleid, is ook een van de prioriteiten van het mensenrechtenbeleid.   

Centrale vraag

Op welke wijze heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken tussen 2015 en 2021 de doelen bereikt ten aanzien van de versterking van de internationale rechtsorde? Welke resultaten zijn behaald en welke lessen kunnen hieruit worden getrokken voor het formuleren en implementeren van toekomstig beleid?

De evaluatie zoomt in op vier case studies:

  1. De inspanningen om te komen tot een Multilateraal Verdrag Rechtshulp en Uitlevering Internationale Misdrijven (MVRUIM).
  2. De betrokkenheid bij het International, Independent and Impartial Mechanism for Syria (IIIM).
  3. De zaak die Gambia heeft aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof tegen Myanmar, waar Nederland steun heeft uitgesproken.
  4. Het VN-sanctieregime tegen Libië, waar op voorstel van Nederland in 2018 personen zijn toegevoegd die zich schuldig hebben gemaakt aan mensenhandel.     

Deelonderzoeken

Extern literatuuronderzoek naar:

  1. de belangrijkste internationale ontwikkelingen die impact hebben op de thema’s van het internationale rechtsordebeleid;
  2. de gevolgen hiervan voor het functioneren van de VN-Veiligheidsraad, de VN-Mensenrechtenraad, het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof;
  3. de inzet van sancties als preventief instrument en de functie van alternatieve bewijsgaringsmechanismen in de strijd tegen straffeloosheid. 

Onderzoekers

Marieke van Egmond
Keri van Douwen
Meie Kiel - contactpersoon

Voortgang

  1. Rapport vastgesteld
  2. Opstellen beleidsreactie
  3. Rapport naar parlement